به نظر شما باد چه تاثیری بر شرایط جوی یک منطقه دارد؟ باعث کاهش دما می شود یا افزایش آن؟ باعث افزایش رطوبت می شود یا کاهش آن؟

      قبل از این که پاسخ این سوال مهم را بدهم بهتر است ببینیم باد چگونه تشکیل می شود. اصولا باد در اثر گرادیان فشار هوا ( اختلاف فشار بین دو منطقه )  ایجاد می شود. مانند ورود مراکز کم فشار و یا پر فشار به یک منطقه به خصوص اگر همراه با جبهه هوا باشد می تواند باعث وزش بادهای شدیدی شود. علاوه بر این مورد اختلاف دما بین دو منطقه که باعث ایجاد اختلاف فشار بین دو منطقه می شود نیز باعث تشکیل باد می شود . مانند بادهای کوه و دشت ، دریا و ساحل و هر منطقه ای که در مرز بین دو ناحیه ای باشد که قابلیت جذب نور خورشید در آنها متفاوت باشد. این نوع بادها منحصر به مناطق خاص و تابع شرایط اقلیمی آن ناحیه است. این بادها بعد از طلوع خورشید شکل گرفته و در طول روز جهت آن تغییر می کند.

       حال با این زمینه می توانید پاسخ سوال ابتدایی را بدهید یا خیر؟ اگر شما هم مانند بسیاری از مردم گمان می کنید که وزش باد باعث کاهش دما و افزایش رطوبت می شود باید بگوییم فقط تا حدودی پاسخ درست داده اید چون همیشه این طور نیست. بادها با جابجا کردن توده های هوا باعث اختلاط توده های هوا می شود یعنی توده هوای سرد را گرمتر و توده هوای گرم را سرد تر میکند و باعث یکنواختی دما در دو توده هوا می گردد. در مورد رطوبت هم همین اتفاق می افتد، توده هوای مرطوب خشک تر و توده هوای خشک مرطوب تر می شود. مثلا در شهرستان جاجرم وزش بادهای جنوبی (از مناطق کویری مجاور) باعث کاهش رطوبت وافزایش دما میشود، وزش بادهای شمالی (ارتفاعات شمالی شهرستان وتوده های سرد سیبری) باعث کاهش دما و کاهش رطوبت می شود و وزش بادهای غرب و شمال غرب ( گلستان و دریای خزر) باعث کاهش دما و افزایش رطوبت می شود. با این حساب در روزهایی که باد می وزد اختلاف دمای حداقل و حداکثر کاهش یافته و دما در طول روز یکنواخت تر است و برعکس در مناطقی که وزش باد نداریم پس از طلوع خورشید دما به سرعت بالا می رود.

       به عنوان مثال دو شهرستان جاجرم و اسفراین را در نظر بگیرید، درجاجرم معمولا وزش باد داریم در حالی که در اسفراین بیشتر اوقات هوا آرام است. در حالی که معمولا دمای حداقل شهرستان اسفراین از جاجرم پایین تر است تنها پس از سه ساعت بعد از طلوع خورشید دمای هوای آن از جاجرم بیشتر می شود و این حالت تا ظهرادامه دارد و باعث میشود دمای حداکثراسفراین از جاجرم بیشتر شود. به عنوان مثال به جدول زیر دقت کنید:                                                                                             

دمای حداکثر اسفراین

دمای حداقل اسفراین

دمای حداکثر جاجرم

دمای حداقل جاجرم

تاریخ

13+

3-

12+

2+

30/9/89

10+

8-

8+

7-

7/10/89

10+

8-

8+

8-

8/10/89

البته این اتفاق در زمستان مشهود تراست زیرا در تابستان وجود ارتفاعات شهرستان اسفراین باعث وزش باد کوه و دشت می شود، اگرچه این باد بسیار ملایم است اما باعث کندتر شدن تغییرات دمایی در این شهرستان می شود. شاید جالب باشد بدانید که افزایش رطوبت در یک منطفه نیز باعث کم شدن تغییرات دمایی می شود زیرا آب به دلیل ظرفیت گرمایی ویژه بسیار بالایی که دارد مقدار زیادی انرژی را جذب و ذخیره می کند که باعث می شود تغییرات دما در طول روز کاهش یابد.                                           

+ نوشته شده توسط سید محسن کریمی راد در پنجشنبه هشتم اردیبهشت 1390 و ساعت 11:29 |